Sep 24, 2016

Цэвэрхэн саруулхан газар

"Цэвэрхэн саруулхан газар" нэртэй гадаадын шилдэг өгүүллэгийн түүвэр хэвлүүлэв. Энэхүү түүвэр маань миний өмнө хэвлүүлж байсан орчуулгын номнуудаас хавьгүй зөөлөн, уран сайхан ихтэй өгүүллэгийн түүвэр юм. Энэ номонд суут Акүтагава, Хэмингуэй төдийгүй Эдуард Лимонов, Умбэрто Эко, Рэй Брэдбэри гэхчилэн ХХ зууны нэртэй зохиолчдын 15 орчим жижиг өгүүллэгүүд багтсан болно. Орчин үеийн утга зохиолд хамгийн адармаатай төрөл зүйл гэж үзэгдэж буй өгүүллэгийн төрөл зүйлийн жинхэнэ уран инжаануудын урласан нэн сонирхолтой бүтээлүүдийг та энэхүү номноом таашаан уншина гэдэгт би эргэлзэхгүй байна. Энэ дашрамд бурахад энэ намрын номын баяр сайхан болж өнгөрсөн бөгөөд ном маань номын баярын үеэр анхныхаа уншигчидтай учирсан. Харамсалтай нь нөхцөл байдлаас болоод энэ ном номын дэлгүүрүүдээр зарагдах боломжгүй болоод байгааг дуулгая.

Mar 21, 2016

Хагас жилийн өмнө эмхэтгэж орчуулж бэлэн болгосон ном маань санаатай санамсаргүй олон шалтаг шалтгаанаас болж саатаж удсаар өнөөдөр л нэг юм хэвлэгдэн гарч байх шиг байна. Эдогава Рампогийн бүрэн түүврийг монгол хэлээр хэвлүүлчих хүсэл маань бол өнө эртнийх байлаа. Юутай болов японы цуут адал зохиолчийн том жижиг 12 зохиол багтсан "Хүн сандал" түүвэр хэвлэгдлээ. Юуны түрүүнд энэхүү номыг хэвлэхэд мөнгө санхүү, сэтгэл санаа, итгэл зүтгэлийн нэн бодит тусламжууд үзүүлсэн Зулаа, Нямаа, Эрка, Тэнгэр нартаа гүнээ баярлаж талархаж байгаагаа хэлье. Та бүхний тус дэмээр бүтсэн энэ номыг олон хүн уншин таашаах болно гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй болов уу. Та бүхэндээ баярласнаа дахин илэрхийлж аз жаргал хүсье.
Ном маань тун удахгүй номын дэлгүүрүүдээр зарагдаж эхлэнэ.

Sep 14, 2015

Дахин хэвлүүлэв

Уншигчдын олонтаа хүсдэг хүсэлтийг харгалзан хэр бололцоогоороо японы сонгоодог өгүүллэгийн "Үхлийн тууриуд" түүвэр, сонгомол триллер өгүүллэгүүдийн "Аравдугаар сарын наадаан" номнуудыг цөөн тоогоор дахин хэвлүүлэв. "Үхлийн тууриуд" номонд Акутагва, Абэ Кобо, Мишима, Кавабата гэхчилэн өнгөрсөн зууны японы сор болсн зохиолчдын хамгийн алдартай богино хэмжээний бүтээлүүд хэвлэгдсэн байгаа бөгөөд эдүгээ гуравдахиа хэвлүүлж байна. Харин "Аравдугаар сарын наадаан" бол Стивен Кинг, Брэм Стөүкэр, Рэй Брэдбэри, Роальд Даль, Роберт Блох зэрэг нэр цуутай зохиолчдын мөн л алдартай триллер зохиолуудыг багтаасан ном болно. Ноднин хэвлэгдсэн нь зарагдаж дууссан ч унших хүсэлтэй хүмүүс олн тул дахин хэвлэв. Хэвлэлийн зардал ямагт нэмэгдэх учир номын үнэ дагаад өсчихдөг юм байна.

Apr 1, 2015

Хошигнолууд

Францын нэрт зохиолч Фонтэнэллийн найз авгай өөртөө тохиолдсон явдлуудаа нэгтгэн дурсамжаа бичжээ. Тэгээд түүнийгээ хэвлэлийн газар аваачиж өгсөнд түүнийг нь ном болгон хэвлэжээ. Сайхь авгай ихэд баярлаж Фонтэнелльтэй уулзаад
-Би анхныхаа номыг хэвлүүлчихлээ. Их амархан юм байдаг юм байна. Санаанд орсноо л бичээд байхад болдхг юи байна шүү дээ хэмээн хөөрөлхөхөд Фонтэнелль
-Чимээгүй ээ, хатагтай минь наадах чинь манай мэргэжлийн хамгийн том нууц. Хэнд ч хэлж болохгүй шүү гэв.
****
-Залуу минь чи уншдаг номоо л хэлчих. Тэгвэл чамайг хэн болохыг чинь хэлээд өгье.
-Платон, Авиценна, Спиноза, Ясперс, Хайдеггер...
-Чи чинь дээд зэргийн худалч хүн юм.
****
Монтэнь нэгэн эмчтэй уулзаад "Эмч нар гэдэг үнэхээр жаргалтай хүмүүс юм. Тэдний амжилтыг нарны туяа гийгүүлэн, алдааг нь газрын хөрс булж байх юм" гэжээ. 
***
Гүн ухаантан Декартыг нэгэн найран дээр тааралдсан баян дооглож
-Та ч үнэхээр их өлссөн бололтой. Эсвэл гүн ухаантанууд хоолонд ийм дуртай байдаг юм уу? Би түрүүнээс хойш таныг ажлаа. Та ч гартаа дайралдсанаа үлдээхгүй байна шүү гэвэл Декарт
- Тэгээд зөвхөн усан тэнэгүүд л амттай хоолыг их иддэг гэж та бодоод байсан юм уу? гэж хариу асуужээ.

Dec 15, 2014

Хэнри Слэзер Сонирхогч ба мэргэжлийнхэн

Карл Келлер бол дунд зэргийн нуруутай , гулжгар туранхай биетэй, цайвар цэнхэр нүд, том төвхтэй эр бөгөөд цамцныхаа далбагар захаар төвөнхөө далдлахыг ямагт оролдоно. Тэрбээр хуйлсан сонин сугавчлан Лампигийн зоогийн газарт орж зөөгч Фил рүү нүд ирмээд өдөр бүр хооллодог ширээндээ суулаа. Карл зоогийн газрын эсрэг талд орших зангиа зардаг дэлгүүрт ажилладаг тул энд хооллодог ажээ. Тэр тугалын мах захиалаад зөөгчийг холдмогц сонингоо дэлгэж авав. 
" Гейрийг алсан хэрэгт Жо Лампи сэжиглэгдэж байна" гэж гарчигласан сурвалжлагыг дахин уншаад "маш сайн" хэмээн дуу алдлаа. Энэхүү тэмдэглэлийг энд, Жо Лампигийн хувийн ресторанд унших нь түүнд таатай байв. 
Ингэх нь түүний хувьд өдөр бүхэн зурагтаар шимтэн үздэг автомат утасны бүхээг, эсвэл зоогийн газрын үүдний танхим дахь аллага, хагарсан шил, шалаар урссан цус, цагдаагийн шүгэлдэх зэрэгтэй нь нэн адил хэрэг билээ. Гейр лав өрсөлдөгч дээрэмчдийн бүлгийн толгойлогч байснаас  Лампи түүнтэй тооцоо бодож орхисон байх. Келлерийн омог хөөрөөд ирэв. Тэр Лампиг таньдаг билээ. Тэр жижигхэн эцэнгэр хүн хааяа Келлерийг орж ирэхэд нь толгой дохин мэндэлдэг юм. Учир нь Келлер байнгын үйлчлүүлэгч байснаас гадна Лампигийн зөөгч нараар дамжуулан хааяа нэг морин уралдаанд бооцоо тавдаг байлаа. Тавин центийн үнэтэй зангиа худалддаг Карл Келлер шиг хүн ийм танилтайгаараа бардамнахгүй байж  болохгүй л дээ. 

Nov 2, 2014

Аравдугаар сарын наадаан

"Аравдугаар сарын наадаан" бол "шинэ" ном биш, гэхдээ "хуучин" ном бас биш. 
Энэ номонд Роберт Блох, Ричард Матесон, Рэй Брэдбэри, Брэм Стөүкэр, Стивэн Кинг гэхчилэн өрнөд төдийгүй дэлхий даяар нэр нь дуурссан зохиолчдын 13 бүтээл орчуулагдан багтсан бөгөөд тэдгээр нь бас ч гэж нэр цуутай зохиолууд болохыг дурьдсу. Эдгээр зохиолуудын хамгийн залуухан нь өнгөрсөн зууны ерээд оноос өмнөхөн бичигдсэн байгаа болно. Ер нь бүгд л өнгөрсөн зууны бүтээлүүд л дээ. Хорин таван жилийн өмнө гээд бодохоор эдгээрийг шинэ гэж хэлж яавч боломгүй. 
Гэхдээ... гэхдээ монголд бол хуучин номонд бас тооцогдохгүй би дотроо бодож байгаа билээ. Энэ түүвэрт орсон зохиолууд нь манайд магадгүй соёолохын төдий эхэлж буй утга зохиолын урсгал болох "готын роман"-ы ай савд хамаарагдах триллерийн мундаг сайн төлөөлөл болж чадна. Триллер нь үйл явдлын өрнөлөөсөө шалтгаалан ихэвчлэн тууж хэлбэрээр бичигдсэн байх боловч энэхүү номыг уншвал ур чадвар сайтай, авьяаслаг зохиолч хэрхэн богинохон хэрнээ амттай бичиж болдогийг, тэр нь хэзээ бичигдсэнээсээ үл хамаараад он цагийг элээн хүний зүрх сэтгэлийг хөндсөөр байхыг та үзэж болно. Триллер гэдэг бол эгзэгтэй, жигтэй, адал сонин шийдэлтэй, аймшигтай бас сүнс хий үзэгдэл буг чөтгөртэй зохиолыг хэлдэг. Детективээс ялгаатай нь гэмт хэрэгтнийг илрүүлэх зорилго тавьдаггүй. Ерөнхийдөө бол насанд хүрэгчдэд зориулсан тодорхой хүрээний үлгэр юм даа. 
Хүний сэтгэхүйг загварчилж болохгүй учир хэн нэгэн зөвхөн Нобелийн шагналтнуудыг уншдаг гоц амьтан байхад өөр нэгэн "аймшгийн" зохиол уншаад л сууж байх хүсэлтэй байдаг болох болов уу гэж найдаж байна. Чухам тийнхүү бодсоны үүднээс тантай өөрийн орчуулсан "Аравдугаар сарын наадаан" хэмээх багавтар номыг хуваалцахыг хүснэ. Энэ төрлийн бүтээлд дурлагсад болон иймэрхүү зохиол бүтээл бичихийг хүсэгчдэд ширээний ном болохуйц бүтээл болсон гэж би баттайяа хэлж чадна. Тухайлбал энэ номонд орсон Ричард Матесоны "Button, button" /Товчлуур/ хэмээх үгүүллэг 1970 онд анх хэвлэгдсэн бөгөөд энэ зохиолоос сэдэвлэн нэг радио жүжиг, хоёр кино бүтээсэн аж. Хамгийн сүүлд 2009 онд "Хайрцаг" /The box/ гэдэг кино бүтээж гол дүрд нь Камерон Диаз тогложээ. Энэ номонд багтсан бүтээлүүдийг би өөрийн үзэмжээр сонгон авсан нь өрөөсгөл байж болох ч шилдэг сайныг нь хичээнгүйлэн түүвэрлэсэн билээ. Уулын модноос олон бүтээлүүдээс дуртайгаа  сонгож унших нь уншигч таныг эрх ч миний сонголт муудаагүй гэдэгт итгэж болно. 

Sep 15, 2014

Ном сурагласан хүмүүсийн анхааралд



Та бүхний хүсэлтэд нэг мөсөн хариу өгөхөөр бичиж байна. 
Японы шилдэг зохиолуудын "Үхлийн тууриуд" ном номын дэлгүүрүүдээр зарагдаад дууссан. МИР гэдэг номын дэлгүүрийн сүлжээний салбарт л хоёр ширхэг байгаа гэж мэдэгдсэн. Харин аль салбарт нь байгааг би мэдэхгүй байна. Өөр хаана ч байхгүй. Дахиж хэвлэхгүй гэсэн бодолтой байгаа. 
"Харь гаригийн өгүүллэгүүд" бол номын дэлгүүрүүдэд 15 орчим ширхэг байгаа. Бас зарагдаад дуусаж байна. Интерном, Мажестик хоёрт байгаа. Гэхдээ хаана нь тавьчихсан учраас та бүхэн олж харахгүй байгааг би мэдэхгүй юм. Худалдагчаас нь сайн асуувал хэлж өгөх болов уу гэж найдаж байна. Мөн Р.Стивенсоны "Доктор Жэкил болон ноён Хайдын хачин цадиг" ном ч гэсэн энэ дэлгүүрүүдэд байгаа. Шинэ ном учраас хаа сайгүй байгаа гэж бодох юм. Мөн Алтан түлхүүр МИР номын дэлгүүрүүдийн салбарууд, Аз хур гэсэн номын дэлгүүрүүдэд байгаа. Товчхондоо сайн номын дэлгүүрт ороод сайн хайгаач гэж хэлмээр байна. 
Миний "Хуучин хүүхэлдэйнүүд" ном ч ялгаагүй номын дэлгүүрүүдэд хангалттай байгаа. 
Гадаадаас ном сураглаж байгаа хүмүүст хандаж уучлал хүсье. Одоогоор би үнэхээр та бүхэнд номуудаа яаж хүргэх аргаа олохгүй байна. Монголд, тэр тусмаа Улаанбааатарт байгаа ах дүү хамаатан садангууддаа захиж худалдан авхуулаад дамжуулан авч болох болов уу гэж найдаж байна.
Эцэст нь миний даруухан бүтээлүүдийг ихэд сонирхон уншиж байгаа уншигчид та бүхэнд баярлалаа гэж л хэлье дээ.

Aug 25, 2014

Агата Кристи Стимфалийн шувууд

/Үргэлжлэл/
V
Тасалгаа түүний нүдний өмнө хөвөөд явчихав. Нурууг нь даган хүйтэн хөлс өөрийн эрхгүй асгарлаа.
—Үхсэн гэнэ ээ? хэмээн түүнийг бөглүү дуугаар лавлахад хатагтай Райс толгой дохив.
—Шуудан хийдэг хавтасны өнцөг нь гантиг юм байна. Яг чамархайд нь оножээ. Унахдаа толгойгоороо ил зуухны хашлага мөргөсөн бололтой.  Чухам аль нь түүний аминд хүрснийг хэлэхэд хэцүү байна. Ямар ч болов би үзээгүйгээ үзлээ  гэж тэр сааралтсан амьгүй хоолойгоор ярив.
—Энэ чинь золгүй тохиолдол шүү дээ. Би өөрийн нүдээр харсан гэж  Гарольд дуу алдлаа.
—Мэдээж, энэ бол золгүй тохиолдол гэж Райс түгдрэн хэлээд
—Би мэдэж байна л даа. Гэхдээ... Бусад хүмүүс тэгж бодох болов уу?.. Би...  Үнэнийг хэлэхэд айж байна.  Бид Англид байгаа биш шүү дээ  гэв.
—Би Элсигийн мэдүүлгийг гэрчилж чадна шүү дээ.
—Тиим л дээ. Тэр ч таны үгийг батлана. Гэхдээ чухам үүнд чинь хамаг учир байна шүү дээ.
Төрөлхийн ухаалаг болгоомжтой Харольд эмгэний юу хэлээд байгааг дор нь ойлгов. Баримтуудыг дотроо харьцуулан тунгаагаад тун эвгүй байдалд орсноо ухаарлаа. Тэр Элситэй дэндүү их хамт байдаг байсан. Түүнчлэн хусан ойн учрал байна. Өнөө хоёр польш эмгэн тэднийг тун эвгүй байдалтай байхыг нь харсан. Тэд англиар ярьж чаддаггүй ч гэсэн бага зэрэг ойлгодог бол яахав? "Өшөө хорсол, нөхөр" гэдэг үгнүүдийг сонссон л байж таарна. Юутай ч болов хүүхэн түүнд уур хилэнг нь бадраах зүйл хэлсэн нь ойлгомжтой. Харин одоо Филилп Клейтон үхчихлээ. Тэр аймшигт үхэл дайрах үед Харольд Элсигийн өрөөнд байсан. Талийгаачийг Харольд цохиогүй гэж одоо батлах гээд үз л дээ. Энэ мэдээж түвэгтэй. Энэ үхэлд холбоотой бие биенээ өмөөрсөн хоёр хүний мэдүүлэг л байна шүү дээ. Тэдэнд итгэх үү?
Гэнэт айдас нь хүрээд явчихав. Тэр өөрийгөө болон Элсийг санаатай хүн алсан учир цаазлуулах ял дуулна гэдгийг төсөөлж чадахгүй байлаа. Тэгээд бас хийгээгүй хэргийнхээ төлөө шүү.  Санамсаргүй хийсэн аллагад тэднийг буруутгах болбол арай хөнгөн тусах биз. Харийн энэ оронд тийм ойлголт байдаг болов уу? Тэглээ ч гэсэн бараг дэлхийн бүх сонинуудын нүүрэнд "Англи хүний улс төрийн амжилттай байр суурийн уналт... Ууртай нөхөр юунд үхэв?... Эхнэр нөхөр, бас нууц амраг..." гэхчилэн бичих биз. Энэ бол түүний ахиц дэвшлийн сүйрэл гэсэн үг.
—Тэр хүүрийг нуучихаж болохгүй юу? Хаа нэгтээ булчихдаг ч юм уу гэж тэр догдлон асуув.
Гайхаж инээмсэглэсэн Райс авгай түүнийг улайтал ширтээд
—Хонгор минь, энэ чинь детектив зохиол биш шүү дээ. Ингэж болохгүй. Энэ бол ёстой солиотой хэрэг гэв.

Aug 20, 2014

Агата Кристи СТИМФАЛИЙН ШУВУУД

                                                    I

Харольд Уоринг зочид буудлын өмнө орших моддын сүүдэрт тавьсан сандалд тухлан тамхи нэрж суухдаа тэднийг анхлан харжээ. Гэвч тэр нуураас нааш зурайх зөргөөр ирж яваа авгайчуудыг тоосонгүй.
Харольдын төрийн ажлын туршлагаар бахархаж болно. Гучин  насанд сайдын гарын нарийн бичгийн дарга болно гэдэг амаргүй зүйл билээ. Нэг удаа бүр ерөнхий сайд өөрөө "Энэ Уоринг хол явна шүү" хэмээн үглэсэн гэлцдэг. Ер нь амьдрал Харольд Уорингт зол заяагаа харамгүй зориулжээ. Тэр залуухан, хөрөнгө бэлтэй,  эхнэртэй болж амжаагүй тэр ч бүү хэл авгай хүүхнүүдтэй орооцолдсон шуугианд ч өртөж яваагүй.
Тэр Европын хаа нэгтээ аглаг газар очиж элдэв мэдээлэл,  чимээ шуугианаас хол,  нам гүмд амралтаа өнгөрүүлэхээр шийдсэн учир Словакийн Стемпка нуурын эрэгт орших бяцхан зочид буудалд иржээ. Энд хүн цөөтэйгөөс гадна ихэнх нь гадаадын хүмүүс байлаа. Түүнээс өөр англи хүн энд хоёрхон байсан нь хатагтай Райс болон түүний охин,  хатагтай Клейтон нар байв. Тэд хоёул Харольдод таалагдна. Дөлгөөн, ичимхий, бүрэг Элси Клейтон оо энгэсэг бараг үл хэрэглэх тул гоо үзэсгэлэн нь бага зэрэг дарагдана. Хатагтай Райсыг жинхэнэ "Хатуу чанга гартай бүсгүй" гэж хэлж болохоор... Өндөр нуруутай хирнээ нарийхан дуутай тэр авгай хошигнолыг сайн ойлгодогоос гадна тун сонирхолтой харилцан ярилцагч байж чаддаг юмсанж. Харольд ч тэдэнтэй цөөнгүй цагийг тааламжтай өнгерүүлж байгаа билээ.
Буудлын бусад зочид түүний анхаарлыг ер татсангүй. Ихэнх нь аялан жуулчлагчид учир сайндаа гурав хоночихоод л яваад өгдөг байлаа. Юутай ч өнөөдрийг хүртэл бусад хүмүүсийг нэг их анзаарсангүй.

Aug 4, 2014

Номны сураг дуулгахуй

Саявтархан хэвлэгдсэн Р.Стивенсоны "Доктор Жэкил болон ноён Хайдын хачин цадиг" хэмээх  ном маань борлуулалт гайгүй байгаа нь урам өгөөд гэх юм уу, шинэ номынхоо талаар урьдчилан зарлая гэж бодлоо. Минийн санаа бол одоо зарагдаж байгаа номноос маань дараагийн номны маань хэвлэх зардал ороод ирвэл бэлэн байгаа номыг хэвлүүлэхэд төдийлөн удахгүй шүү дээ. 
Шинээр хэвлүүлэхээр төлөвлөсөн ном маань "Танд чин үнэнч зандалчин" гэсэн урьдчилсан нэртэй триллер орчуулгын өгүүлэггүүдийн түүвэр юм. Триллер бол монголчуудын ярьдгаар "аймшгийн" буюу уран зохиолын нэр томьёогоор "готын" урсгалд хамаардаг боловч хүний сэтгэлзүйн хурц хурц илрэлүүдийг өгүүлдэг онцлогтой. Ийм төрлийн зохиолууд ихэвчлэн туужийн хэмжээтэй байх боловч зохиолуудын цар хүрээнээс хамаарч өгүүллэгүүд нь мөн онцгой сэтгэл татам, эгзэгтэй, жигтэй, сонин сайхан байдаг билээ. Триллер нь детективтэй нэг талаас төстэй ч адал сэтгэлгээ ихтэй, алуурчныг олох гэсэн зорилго огт тавьдаггүй, мөн хий үзэгдэл, сүнс, муу ёр буг чөтгөрийн тухай ч хүртэл өгүүлдэгээрээ ялгаатай юм. Энэхүү түүврийг аль жилийн өмнө бэлэн болгосон байсан ч хөрөнгө мөнгөний гачаал, төдийлөн олон нийтийн сонирхолыг татахгүй болов уу гэсэн айдасаас үүдэн хэвлүүлж чадахгүй байсаар өдий хүрлээ. Мөн бага зэрэг засварлаж янзлах, сонгон шалгаруулах хэрэгтэй байлаа. Гэвч удаан тоосонд даруулах нь надад мөн л таагүй санагдах. Ингээд энэ номонд орсон зохиолуудын нэрсийг танилцуулъя. 

Гарчиг 
Роальд Даль
-Гэрчлэх баримт
Карл Петри
-Перс муур
Жэром Барри
-Цуглуулагч
Роберт Блох
-Нуурын эрэгт
-Танд чин үнэнч зандалчин
-Тавилан
Хэнри Слэзер
-Мэргэжлийнхэн ба сонирхогч
Ричард Матесон
-Товчлуур
Артур Уильяамс
-Алуурчин
Стивен Кинг
-Буг
Брем Стөүкэр
-Шүүгчийн байшин
Жон Уэст
        -Надтай ярилцаач


Эцэст нь мөнгө нь бүтдэг юм бол хэзээ ч хамаагүй аль болох хурдхан энэ номыг хэвлүүлнэ гэж л амлая даа. Бас боломж гарвал нэмээд ганц өгүүлэг орчуулаад оруулах санаатай байна. Тэгвэл нийт 13 өгүүлэг болно. Ингэхэд 13 гэдэг өрнийнхөнд их л учиртай тоо доо...